Sağlık Bilgisi

Kolesterol, insan ve hayvan hücrelerinde bulunan yağımsı bir maddedir. Vücut tarafından üretildiği gibi (örneğin karaciğerde) çeşitli besinlerle de vücudumuza girer. Tüm vücutta yaygın olarak bulunmakla birlikte, özellikle beyin, sinirler, kalp, bağırsaklar, kaslar, karaciğerde bulunur.

Bir çok hormonun (kortizon, seks hormonları gibi) üretiminde kullanılan kolesterol aynı zamanda D vitamini ve safra üretiminde de kullanılır.

LDL, HDL

Kolesterol, yağımsı bir madde olduğundan suda çözünmez. Kanda taşınabilmesi için suda çözünür maddelerle birleşmesi gerekir. İşte bu maddeler karaciğerde üretilirler. Kolesterol bunlarla birleşince lipoprotein adını alır. Bunlar; karaciğerden diğer organlara ve kandan karaciğere kolesterol taşırlar. İşte karaciğerden kolesterolü alıp diğer organlara (dolayısı ile kana) kolesterolün iletimini sağlayan LDL (Low Density Lipoprotein, düşük yoğunluklu lipoprotein), kötü huylu kolesterol olarak bilinirken, kandaki kolesterolü karaciğere taşıyan HDL (High Density Lipoprotein, yüksek yoğunluklu lipoprotein), iyi huylu kolesterol olarak bilinir. Yine VLDL (Very Low Density Lipoprotein), IDL (Intermediate Density Lipoprotein) ve trigliserid de kandaki yağ (ve yağımsı) maddelerindendir.

Kan dolaşımında ne kadar yüksek oranda LDL- kolesterol bulunuyorsa kalp hastalığına yakalanma riski o kadar yüksektir.

HDL-kolesterol düzeyi düşük ise kalp hastalığına yakalanma riski yine yüksek olacaktır.

Kolesterol neden yükselir?
Kalıtımsal faktörler, fazla kilolu olma, beslenme alışkanlıkları (kırmızı et ve doymuş yağlardan zengin ürünlerle beslenme), stres ve birtakım hastalıklar (tiroid bezinin az çalışması, şeker hastalığı, bazı böbrek ve karaciğer hastalıkları vb..) kolesterolün yükselmesine yol açar. Sigara iyi kolesterolün düşük olmasına yol açar. Sigarayı bırakanlarda iyi kolesterol yükselir. Düzenli egzersiz iyi huylu kolesterolün yükselmesine ve kötü huylu kolesterolün azalmasına yol açar.
20 yaşın üzerindeki kişiler kan kolesterol düzeyi ne olmalıdır?

Total kolesterol

200 mg/dl’nin altı : İstenilen düzey

200-239 mg/dl arası : Sınırda yüksek

240 mg/dl ve üstü : Yüksek
Kan LDL kolesterol düzeyi

130 mg/dl altı : istenilen düzey

130-159 mg/dl arası : Sınırda yüksek

160 mg/dl ve üstü : Yüksek
Kan HDL kolesterol düzeyi

35 mg/dl altı : Düşük
Kan kolesterol düzeyi 200′ün üstünde, LDL kolesterol 130′un üstünde ve HDL kolesterol 35′in altında ise risk yüksektir. HDL yükseldikçe risk azalır.
Eğer kişide yüksek tansiyon, şeker hastalığı, fiziksel aktivite

azlığı, sigara içimi, ailede yüksek tansiyon, kalp, felç öyküsü olması ve aşırı kilolu olma ve 40 yaşın üzerinde erkek ya da menopoz sonrası kadın olma gibi kardiovasküler risk faktörleri varsa LDL kolesterolün 100 mg/dl’nin altında tutulması gerekir.

Yüksek kolesterolün tedavisinde temel prensipler
Tedavi 2 aşamalıdır.
İlaç dışı tedavi
İlaç dışı tedavinin başı, beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesidir.

Beslenmede özet olarak dikkat edilecek konular;
Bol sebze, meyve tüketmek,
Kırmızı et ve ürünlerinden (sucuk, sosis,salam, pastırma), sakatatlardan uzak durmakla birlikte, alternatif olarak beyaz et (tavuk, balık, hindi) tüketmek,
Tereyağ ve margarini tüketimden tamamen çıkartıp bunlar yerine ayçicek yağı, mısırözü yağı, soya yağı, zeytinyağı tüketmek,
Süt, yoğurt ve peynir türü ürünlerde yağsız olanları tercih etmek,
Yumurta tüketimini 15 günde 1 taneye indirmek olarak sıralanabilir.
Sigara kesinlikle bırakılmalıdır.

Düzenli egzersiz yapılmalıdır. ( Haftada 3 gün 45 dakika yürüyüş veya yüzme gibi sporlar tercih edilmelidir.)
Mutlaka ideal kiloya inilmelidir.Kilo fazlalığı varsa zayıflatıcı bir diyet uygulanmalıdır.
Şeker, tansiyon gibi yandaş hastalıklar varsa bunlar tedavi edilmelidir.
İlaç tedavisi
Çeşitli kolesterol düşürücü ilaçlar vardır. Sizin için hangisinin

uygun olduğu ve ne dozda başlanacağı ve ne şekilde takip edileceği doktor tarafından düzenlenmelidir. ”Kolesterol düşürücü ilaç kullanıyorum” diyerek sakın diyetinizi bozmayınız. Kolesterol düşürücü ilaçlar ömür boyu kullanılırlar. Doktorunuza danışmadan ilacınızı kesmeyiniz. Düzenli olarak kontrole gitmeyi ihmal etmeyiniz.
Kan kolesterol düzeyini nasıl öğrenebilirim?
Sabah aç karnına vereceğiniz kanda, total kolesterol, LDL, HDL, trigiliserid düzeyine baktırabilir ve aynı gün içinde sonucu

öğrenebilirsiniz. Tek başına total kolesterole bakmanın bir anlamı yoktur.

3 Responses to “Kolesterol Nedir?”

Yorum yaz

İsim (required)

E-posta (will not be published) (required)

Website
Yorumunuz onaylandıktan sonra görünecektir.